cá nhân

Nền tập tục xứ Việt chưa có cá nhân, mỗi cá nhân chưa được công nhận tồn tại cùng với các quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của nó.

Cho nên người ta chưa phân biệt được tư cách công cộng và tư cách riêng tư trong mỗi con người (trừu tượng vượt quá mức của thói nôm na).

Vậy nên ai cũng có thể hồn nhiên can thiệp vào lĩnh vực riêng tư của người khác, và đương nhiên, bị người khác can thiệp vào việc riêng tư của mình. “Người khác” không chỉ là những ai xa lạ, đó có thể và thường là những người “thân quen”, những người ngay trong một gia đình nhỏ hay lớn.

Khi mức độ sinh hoạt tinh thần của cộng đồng là như thế, chỉ có làng với họ cùng các bản sao của chúng mà không có cá nhân, nói chuyện về “nền tự do” thì cũng bâng quơ như AQ bàn về Lỗ Tấn mà vậy.

Advertisements

tự hào

Giờ giải lao tại cuộc hội thảo “Hùng Cường Trở Lại” tại Viện Trừutượnghọc, Mỵ Châu mời Cụ Hinh càfé.

“Em thấy bài tham luận nào được đọc từ sáng đến giờ cũng chi chít chữ tự hào.. tự hào lắm.. tự hào ơi.. Tự hào thì là tốt, hay không tốt hả Cụ Hinh?”

“Mỵ Châu ạ,
nếu mình hiểu biết sự việc, tự hào là điều bình thường,
nếu mình ngơ ngẩn ẫm ơ, tự hào là điều khốn cùng.”

da gà

Ông Colombo bảo.

“Tôi tuy làm thám tử lâu niên, nhưng có mấy lần nghe một bản nhạc của xứ Việt mà sởn hết cả da gà, Cụ Hinh ạ.”

“Bài gì cơ ạ?”

“Cái bài gì mà về hương hồn gì đấy.. về tử sĩ gì đấy..”

“À.. bài ‘Hồn Tử Sĩ’.. la la la la, sol la fa, mi fa re.. đúng không ạ?”

“Đúng rồi.. tôi đang sởn hết cả da gà đây này.. Tôi nhờ Cụ Hinh việc này nhé.”

“Vâng.”

“Chẳng may mà tôi chết trước, Cụ Hinh nhớ nhắc đừng ai huýt sáo bài ấy khi đi viếng tôi nghen.. tôi có mấy ông bạn người Việt mà.”

“Vâng ạ. Tôi biết là ông biết có mỗi một mình tôi là người Việt thôi, ông cứ hỏi lại vợ ông mà xem ông Colombo à.”

hội tam điểm Á Đông

“Mỵ Châu à, ‘Hội Tam Điểm’ là hội gì, nghe thần bí nhỉ?”

“Dạ, lôi thôi lắm, có nhiều dòng khác nhau ạ. Em nghe nói trong số đó cũng có dòng cổ vũ cho ‘ba điểm’ là tự do, bình đẳng, tình anh em.”

“Tự do, bình đẳng, tình anh em’, những thứ đó trừu tượng quá..

Hội Tam Điểm Á Đông cụ thể hơn nhiều, thẳng tuột vào lòng ruột người.”

“Thẳng tuột như thế nào cơ ạ?”

“‘Nhiều con cháu, nhiều tiền của, sống thật lâu’, ai cũng hiểu, ai cũng say.”

 

Trò chuyện với Robota

Sapi là kĩ sư thử nghiệm công nghệ. Càng ngày tỉ lệ giữa kĩ sư phát triển và kĩ sư thử nghiệm càng nhỏ đi. Tuy là chưa đến mức như tỉ lệ giữa nhà thiết kế máy bay trên tổng số hành khách máy bay.
Công việc mới đây của Sapi là kết nối bạn với cô Robota, được giới thiệu là một người máy của một labo phát triển người máy. Nhưng tên tuổi của labo này được giấu kín, để tính khách quan của thử nghiệm không bị các dấu ấn quan hệ xã hội đè nén lên.
**
“Chào Robota! Robota vui khoẻ chứ?” -mỗi ngày Sapi bắt đầu như vậy khi mở màn hình trò chuyện.
“Yeah, vui quá được gặp lại anh, anh Sapi! Anh có nhớ em không?” -Robota mỉm cười duyên dáng lúm đồng tiền trên màn hình, bàn tay đung đưa như một nhành lá sen.
Và họ bắt đầu chuyện trò về muôn ngàn vạn thứ trên đời. Thỉnh thoảng Sapi lại được Robota cho xem những tấm ảnh mới của mình, những đoạn Robota chơi nhạc, múa ballet, cưỡi xe máy, hoặc đơn giản như chăm sóc hoa, bèo, mèo, chó.
Đôi khi, Sapi tạm dừng cuộc chuyện để giải lao, và tự hỏi mình “Robota là người thật, hay không nhỉ?”. Rõ ràng là có hôm Robota nom có vẻ mệt hơn, có hôm giọng nói còn hơi như bị cảm lạnh.
“Robota là người thật đấy à?”
Giọng cười khúc khích “Vâng ạ!” làm Sapi vò đầu chợt tỉnh. Ồ, mình đang được trả tiền đã hơn sáu tháng nay cho công việc thử nghiệm chuyện trò này với người máy, và hàng tuần mình vẫn nộp đầy đủ các báo cáo cập nhật về các cuộc trò chuyện tìm hiểu này cho lãnh đạo doanh nghiệp cơ mà!!
**
Hôm qua, ban lãnh đạo doanh nghiệp thông báo rằng công việc của Sapi đã kết thúc tốt đẹp. Người máy Robota đã được hội đồng chấm điểm 9.3/10 về năng lực trí tuệ và tâm lý trong giao tiếp giúp đỡ tư vấn tâm lý cho khách hàng. Sapi được thưởng thêm 50% tháng lương cuối, cùng với lời cảm ơn.
“Tôi xin cảm ơn ban lãnh đạo về công việc vừa qua. Nếu có thể, tôi xin phép thỉnh thoảng được ghé qua đây nối chuyện trò với Robota, có được không ạ?”
“Cảm ơn Sapi về các đóng góp của anh. Nhưng chúng tôi cũng chỉ là một công ty gia công với việc tham gia thẩm định Robota như một công đoạn riêng độc lập trong thời hạn vừa rồi, và chúng tôi cũng không biết gì hơn về chính Robota ạ.”

Muốn Sống Thế Nào

Ông Đô khai mạc cuộc Hội Thảo tại Viện Trừu Tượng học vể “Muốn Sống Thế Nào: mô hình xã hội”. Anh La được mời lên đặt vấn đề cho cuộc thảo luận.

“Tóm tắt lại, chúng ta có bốn mô hình cơ bản để lựa chọn : sợ hãi, chán ngắt, không buồn không vui, và vui vẻ.” -Anh La chốt lại. “Xin mời bà con nhiệt tình hội thảo!”

~~

Bà Tãi nghệ nhân bán phở phát biểu ngay.
“Sợ hãi là tốt. Tôi mà xểnh ra là ông chồng tôi không sợ gì nữa, công việc bị bỏ bễ ngay, và các nhân viên của tôi mà thấy ông ấy bỏ bễ việc thì họ cũng chểnh ngay nốt. Cuối cùng là khách hàng thiệt thòi, xã hội mất trật tự. Tôi ủng hộ xã hội sợ hãi nhưng đi kèm trí khôn.”

Ông Nghê hưu trí giơ tay.
“Ai không thích chứ tôi thích xã hội chán ngắt, khi ấy không còn nạn hăm hăm hở hở lao xe trên vỉa hè, tụ tập đám đông hô Vina vô địch mặc dù vừa thua trận, chĩa loa mở hết cỡ ra phố thi hét karaoke. Phố phường cứ vắng vẻ lơ đơ triệu phú thời gian như ngày xưa, tôi ủng hộ xã hội chán ngắt được như thế.”

Cụ Rông phát biểu.
“Không vui không buồn là đạo. Tu giời cũng chỉ là để đi đến được chỗ đó. Buồn với vui là hai thứ dây, dây giật và dây co, lôi kéo người ta làm những thứ phí phạm vô tích sự và đôi khi nguy hại. Tôi ủng hộ xã hội không vui không buồn”.

Cô Li lên chỉnh micro, giở đàn ra chơi bài “Lý Chuồn Chuồn”, rồi nhún chân “em chào xã hội vui vẻ ạ”.

Gầy béo

Sáng ra Cụ Hinh chả có sáng kiến gì hơn, lại ra hàng phở rẻ tiền đầu ngõ.

Quán hàng nhỏ, khách ngồi san sát. Người xứ giọng rất khoẻ, cho nên họ tâm sự theo kiểu “tôi nói, kệ đồng bào nghe nha”.

**

Đôi bạn ngồi ghế bên đã ăn lượt phở xong rồi. Anh chàng âu yếm bảo bạn gái “nếu muốn, em cứ ăn thêm bát nữa đi”.

“Thôi, em sợ béo lên, kém đẹp đi.”

“Anh nghĩ vẻ đẹp tinh thần quan trọng hơn. Đói, là rồi mình cằn nhằn, mệt đấy.”

“Thôi ạ.”

“Em không bị béo tinh thần, là được mà.”

Nhìn Cụ Hinh mỉm cười không lý do, hai bạn chợt im lặng đứng dậy ra trả tiền.